Ориёиҳо аҷдоди қадими тоҷикон, эрониён, курдҳо, осетинҳо, паштуҳо ва баъзе халқҳои дигари эронизабон мебошанд. Мутобиқи маълумоти дақиқи сарчашмаҳои хаттӣ дар асрҳои IX – VIII п.м.
Номхои подшоҳони Юнону Бохтар Салтанати Юнону Бохтар - Тақрибан 256 ва 55 солхои пеш аз милод Осиёи Миёна, Афгонистон, Хиндустони Шимолй. Пойтахташ — Бактра. 1. Диодот I Сотер (256-248). 2.
Нақша: Ба Осиёи Миёна зада даромадани ӯрдуи Юнону Мақдуниҳ® бо сарварии Искандар ва оғози забткориҳои ӯ.Амалиётҳои ҷангии Искандари Мақдунӣ дар Уструщан т натиҷаҳои он.
Яке аз корҳои писандидаи Исмоил бунёди давлати мутамарказ ва тавассути низоми идории қавӣ нигоҳ доштани ин давлат дар аҳди ворисонаш буд.
Нақша: Ҳайтолиён ва ҷомеаи онҳо.Таъсиси давлати Ҳайтолиён.Нашъунамо ва шикасти давлати Ҳайтолиён.Ҳайтолиён қабилаи мугулшакл, вале эронизабон буданд.
Авесто — Авасто, қадимтарин асари адабиёти форс-тоҷик, китоби муқаддаси зардуштия — оина халқҳои эронинажоди кадим.
Нақша: Марги Искандар ва авҷи муборизаи ворисони ӯ барои хокимияти олӣ.Поягузории давлати Селевкиён ва фаъолияти он.Пурзӯр гардидани истисмор ва авҷи муборизаи озодихоҳонаи мардуми Ориёно.
Нақша: Бунёдгузори шоҳаншоҳии Сосонӣ. Ардашери Бобакони Сосонӣ.Сабабҳо ва оқибатҳои рақобати Сосониён ва Ҳайтолиён.Дар аҳди Хусрави 1 Анӯшервон ба авҷи тараққиёти худ расидани шоҳаншоҳии Сосонӣ.
Раванди ташаккулёбии халқҳо ҳодисаи тӯлонӣ буда, барои ба анҷом расидани он унсурҳои зиёде ба кор гирифта мешаванд.
Нақша: Куруши Кабир ва таъсиси давлати Ҳахоманишӣ, ОсиёиБа шоҳаншоҳии Ҳахоманишиён ҳамроҳ карда шудакм Миёна.Ҷанги шоҳаншоҳ Куруш ва маликаи массагетҳо Томирис.
Нақша: Мухтасар дар бораи мамлакати Ғур ва мардуми он.Таъсисёбӣ ва ташаккули давлати Ғурӣ.Муборизаи тӯлонии Ғуриён бо Ғазнавиён ва оқибатчги он.Таҳаввул ва таназзули давлати Ғуриҳо.
Оғози ҷанги дуюми ҷаҳон. Ҳарчанд ҷанги якӯми ҷаҳон соли 1918 ба итмом расида буд, вале вазъи ҷаҳон беҳтар нагардид.
Пас аз барҳамхӯрии давлати Ғуриён сулолаи дигаре аз миёни мардуми кӯҳистони Ғур дар душвортарин лаҳзаҳои таърихи мардуми тоҷик, яъне замони ҳамлаи муғул давлатеро таъсис доданд, ки дар таърих бо номи
Кишоварзй. Дар асрҳои 1Х-Х дар Мовароуннаҳру Хуросон муносибатҳои ташаккулёфтаи феодалй пурра чорй шуданд.
Зарурияти саноаткунонӣ дар давраи нав.