Вазъи Бухорои Шарқӣ баъди сарнагун намудани тартиботи амирӣ дар Бухорои Марказӣ (Ғарбӣ).
Шаклҳои заминдории феодалй. Дар асри X феодализм ба дараҷаи баланди тараққиёти худ расид. Давлати Сомониён хамчун давлати феодалй асосан манфиати феодалону точирони калон ва ашрофро химоя мекард.
Ташаккулёбии чаҳонбинии Аҳмади Дониш. Яке аз фозилтарин фарзандони Бухорои Шарифи асри XIX Аҳмад Махдуми Дониш, мулаққаб ба Аҳмади Калла (1826-1897) ба ҳисоб меравад.
Нақша: Вазъи мулкҳои шарқии аморат ва ҳуҷуми аввали амир Музаффар ба водии Ҳисор,Ҳуҷуми дуюми қӯшунҳои амир ба водии Ҳисор ва таслим намудани Ҳисор, Кӯлоб, Балҷувон ва водии Вахш,Забти Қаротегин ва Да
Сабабҳои таҷовуз. Қисми зиёди ҷавонбухороиён, махсусан аксари сарваронашон, дар аввал аз сарнагун гардидани Ҳукумати Муваққатии буржуазии Русия ғамгин гардида буданд.
Нақша: Ташкилёбӣ ва давраи аввали шоҳаншоҳии Кӯшонӣ.Канишка ва равнаку ривоҷи шоҳаншоҳии Кӯшониён. Забти сарзаминҳо.Пешрафти иқтисодӣ ва маданӣ дар даврони Кӯшониён.Аз байн рафтани шоҳаншоҳии Кӯшон.
Дар охирҳои асри XVIII ва ибтидои асри XIX қувват гирифтани зулму ситам ба пешрафти фарҳанги халқҳои Осиёи Миёна, аз ҷумла халқи тоҷик, таъсири манфӣ расонид.
Вазъи мулкҳои Осиёи Миёна дар арафаи ҳуҷуми қӯшунҳои рус.
Нақша: Мухтасар дар бораи саҳронишинони Дашти Қипчоқ ва ҷамоаи ©нҳо.Ҳуҷуми бузурги саҳронишинон бо сардории Муҳаммади Шайбонӣ шш забт гардидани давлати осиёимиёнагии Темуриён.
Оғози ба сарзамини Осиёи Марказӣ кӯчидани қабилаҳои туркӣ.
Нақша: Вазъи умумии мулкҳои Осиёи Миёна дар арафаи ҳуҷуми қӯшунҳои рус.Сабабҳои асосии аз тарафи Россия забт карда шудани Осиёи Миёна.
Макон ва замони пайдоиши дини зардуштӣ. Асосгузори дини зардуштӣ пайғамбар Зардушт писари Гистасп буд. Ба андешаи аксарияти донишмандон ин дин дар байни асрҳои X – VII п.м.
Саразм. Яке аз ёдгориҳои қадимтарини давраи энеолит ва аввали асри биринҷи Осиёи Миёна шаҳркадаи Саразм мебошад.
Ҷунбишҳои мардумӣ дар кишвари Туркистон. Ба зери тасарруфи Русия гузаштани Осиёи Миёна аҳволи мардумро чандон беҳтар накард.
Оғози ташаккулёбии синфи коргари миллӣ. Ибтидои ташаккулёбии синфи коргар дар Осиёи Миёна асосан ба солҳои 80-90-и асри ХIХ мувофиқ меояд.