Эҳтимолан ҳамаи мо як бор ошиқ шудаем, ошиқ шудан ба унвони фароянде дар рушд ва такомули шахсият мавриди назар қарор гирифтааст, ки дар он тамоми таваҷҷуҳ, эҳсосот ва авотифи фард маътуфи фарди дигаре мешавад ва ӯро ба унвони мазҳари ишқ ва зиндагии худ пазируфта ва тамоми талоши худро барои рабудани дил ва ризояти вай ба харҷ медиҳад.

 

Аммо мо чиро ва чигуна ба тири ғайби илоҳаи ишқ гирифтор меоем?

Фард тасаввур мекунад, ки фарди муқобил ё ҳатто фарде, ки бо ӯ дар Фейсбук ошно шудааст, дақиқан ҳамон касе аст, ки дар нохудогоҳ дар ҷустуҷӯи ӯ будааст, ин эҳсос ки ин дақиқан ҳамон маъбуде аст, ки улгуи зеҳнии он аз пеш вуҷуд доштааст, сабаб мешавад то дар як лаҳза фард эҳсос кунад, ки ошиқ шудааст, тарашшуҳи ҳурмунҳое ҳаяҷонӣ, аз ҷумлаи укситусин дар бадан сабаб мешавад то ҳоли фард билофосила дигаргун шавад, набзаш тангтар мезанад, ҳаяҷонзада мешавад, гуфтораш дучори ихтилол мешавад ва ба таври хулоса дасту пояшро гум мекунад, дар чунин ҳолате ҳам худаш ва ҳам маъбуди фарзӣ ва ҳам атрофиён комилан мутаваҷҷеҳи исобати тири ишқ ба қалби фард мешаванд.

Агарчи ағлаби ин ҳурмунҳои ҳаяҷонӣ дар нахустин бархурд тарашшуҳ мешаванд ва ҳатто то муддатҳо низ ҳамчунон дар мувоҷиҳа бо маъшуқ фаъъол боқӣ мемонанд, аммо ҳурмуни укситусин, ки ба ҳурмуни ишқ машҳур шудааст, аз он миён беш аз ҳама фаъол боқӣ мемонад, ин ҳурмун сабаб мешавад то ошиқ аз итминон ва оромиш ва эътимод ба нафси қалбии бисёре бархӯрдор бошад ва ҳатто агар фосилаи иҷтимоии бисёр зиёде бо маъшуқ дошта бошад, боке аз расидан ба ӯ ба дилаш роҳ намедиҳад ва ҳамаи мавонеъ ба назараш чандон ғайри қобили убур намеоянд ва дар воқеъ барои расидан ба маъшуқ ҳозир ба гузаштан аз ҳар навъ ҳафтхоне ҳаст.

Назарсанҷии барномаи телевизиюнии "Шаст дақиқаи Омрико ва маҷаллаи "Венити феяр" нишон додааст, ки 56 дарсади ҷавонони омрикоӣ изҳор доштаанд, ки дар ҳамон сонияҳои нахусти бархурд бо маъшуқ як дил на сад дил ошиқи ӯ шудаанд, дар ҳоле ки фақат ҳудуди 40 дарсад гуфтаанд ошиқ шудан дар тӯли чанд бархурди мутаволӣ ва дар тӯли замон сурат гирифтааст.

Аммо дар Эрон бо таваҷҷуҳ ба омӯзаҳои мазҳабӣ ва арзишҳои мазҳабии ҳоким бар ҷомеъа ба назар меояд, ки ишқварзӣ ва ошиқ шудан аз улгуҳои мутаъориф ва маъмул дар сойири ҷавомеъ пайравӣ намекунад. Мамнуъияти расонаӣ аз пардохтан ба он ва ҳамчунин фуқдони омӯзиши хонаводагӣ ва омӯзиши иҷтимоӣ аз тариқи улгуҳои ёдгирии иҷтимоӣ ҳам сабаб шудааст то ишқ ба робитаи ҷинсии зудҳангом ва муваққатӣ тақлил ёфта ва ба такомул ва рушд нарасад ва ба навъе оноршии ҷинсӣ, ки ношӣ аз саркӯби ғаризаи ҷинсӣ ва маҳрумияти ирзои мутаъорифи он аст, шакл диҳад, ки таърифи ишқи румонтики даҳаҳои пеш аз ҳокимияти Ҷумҳурии исломиро назди насли ҷавоне, ки аксарияти ҷомеъаро ташкил медиҳанд, дастхуши тағйири шигарфе созад.

Як мушовири хонавода, ки дар заминаи масоили хонаводагӣ, навҷавонон ва заношӯйӣ дар Теҳрон кор мекунад, дар ин замина ба ман гуфт: «Дар Эрон ба назар меояд, ки ҷавонон танҳо ба буъди ирзои ҷинсӣ таваҷҷуҳ нишон медиҳанд ва дар аввалин фурсати мумкин низ фориғ мешаванд, истилоҳоте назири секс портнар (шарики ҷинсӣ), ишқи мамзуҷ, дӯсти иҷтимоӣ ё дӯст духтари/писари фобрик нишон медиҳад, ки ин рафтор то чӣ ҳад аз баҳинҷорӣ фосила гирифтаанд ва танҳо дар ҷиҳати касби лаззати онӣ ва лаҷомгусехта пеш меравад ва дар натиҷа бархурди тарафайн, сатҳи интизорот ва эътимод ба якдигар сатҳӣ ва буҳронӣ боқӣ монда ва дар муносиботи иҷтимоии отии онҳо аз ҷумла издивоҷ ва ё зиндагии муштарак низ таъсир мегузорад.»

Роберт Истренберг, равоншиносе ки дар даҳаҳои ахир дар бораи равоншиносии ишқ мутолиа кардааст, муътақид аст, ки ишқ дорои се буъд аст:

- самимият: эҳсоси таъаллуқи хотир, вобастагӣ, дилтангӣ ва беқарорӣ дар ғайбати ёр, ошкор кардани роҳҳо ва махфӣ накардани асрор, бемарзӣ ва иртиботи доим.

- таманнои ҷинсӣ ва отифӣ: таҳрики ҷинсӣ тавассути маъшуқ ва лаззатбахш будани ҳар иртиботи физикӣ ва ҳамчунин таманнои доими навозиш ва таваҷҷуҳ тавассути маъшуқ, ки муҷиби ирзои комил ва лаззатбахшии ҷинсӣ - равонӣ мешавад.

- ҳамдилӣ: ҳамроҳӣ ва ҳамнавоӣ ва иштироки назари комил, дар кӯтоҳмуддат ҳар гуна тасмим ва интихоби фард манут ба ибрози назари тарафи дигар мешавад ва дар дарозмуддат ҳар гуна барномарезӣ барои оянда бо мушорикати комили ду тараф сурат мегирад.

Истренберг мегӯяд, ки мизони ишқ бастагии мустақим ба қудрати борварии ҳар як аз ин абъоди сегонаи мусалласи ишқ дорад, ҳар чи қадар абъоди ин мусаллас афзоиш ёбад, ишқ қудрат ва густардагӣ ва таъсири бештаре дар зиндагии ду тараф хоҳад дошт.

Бар асоси ин назария анвоъи дигари равобитт миёни афроди башар низ мавриди назар қарор гирифтаанд:

- робитаи маъмулӣ: фуқдони ҳамаи абъоди ишқ, ки шомили тамоми равобити башар бо дигарон мешавад.

- дӯст доштан/ дӯстӣ: ду тараф навъе аз самимиятро доранд, ин робита ба дӯстии самимӣ мунҷар мешавад.

- ишқи ҷинсӣ: дар ғиёби ду буъди дигари ишқ, таҳрики ҷинсӣ ва робитаи ҷинсӣ пас аз муддате мумкин аст бидуни иртиқо бо ду буъди дигар бе ҳеҷ натиҷае хотима ёбад.

- ишқи тиҳӣ: ин навъи робита маъмулан дар издивоҷҳои аз пеш таъиншуда, ки хонаводаҳо бар ду тараф таҳмил мекунанд, рух медиҳад ва танҳо дорои буъди ҳамдилӣ аст.

- ишқи румонтик: дар ин навъ робитаи байни ду нафар таманно ва ирзои ҷинсӣ ба ҳамроҳи самимият вуҷуд дорад, аммо ҳанӯз мунҷар ба ҳамдилӣ нашуда.

- ишқи ҳамдилона: маъмулан робитае байни фарзандон ва волидайн ва бародарон ва хоҳарон ё бархе дигар аз аъзои наздики хонавода ё дӯстони бисёр самимӣ аст, ки ду буъди самимият ва ҳамдилиро дорад.

- ишқи аблаҳона: ҳангоме ки ҳамдилӣ ва ирзои ҷинсӣ вуҷуд дорад, аммо самимият ва эътимоди мутақобил вуҷуд надорад, ин робита маъмулан давоми чандоне надорад ва мунҷар ба такомул ва рушди зиндагии ду завҷ намешавад.

- ишқи борвар: танҳо робитаи ошиқонаи такомулёбандае аст, ки ҳар се буъди ишқ дар равобити ду завҷ батаври комил ва кофӣ вуҷуд дорад ва ду нафар бо иттако ба он метавонанд зиндагии муштараки худро оғоз кунанд.

Ошиқ шудан маъмулан бо се буъд ангезиши ҷинсӣ (ҳамроҳ бо тарашшуҳи ҳурмуни ҷинсӣ), ҷаззобият ва тамаркуз бар рӯйи маъшуқ (ҳамроҳ бо тарашшуҳи дупомин, одренолин ва серутунин) ва эҳсоси вобастагии мутлақ (ҳамроҳ бо тарашшуҳи укситусин ва восупурсин) ҳамроҳ аст ва ҳар гуна нокомӣ дар барқарорӣ ё тадовуми ишқ метавонад саломати равонӣ ва ҷисмонии фардро ба хатар андозад. Як мутолиъаи ахир дар Омрико нишон додааст, ки чиҳил дарсади касоне, ки дучори шикасти ишқӣ шудаанд, ба афсурдагии болинӣ гирифтор омадаанд.

Авомиле, ки дар тасбити робитаи ошиқона нақши асосиро ифо мекунанд аз назари ин равоншинос иборат будаанд аз: тафаккури мусбат дар бораи шарики зиндагӣ ё маъшуқ, эҳсоси таъаллуқ ба завҷ дар ҳангоми дурӣ, авлавият додан ба фикр кардан ба завҷ ба ҷои сойири умур, сипарӣ кардани авқот бо якдигар ва ҳаяҷонбахшӣ ба он, ибрози ишқ бо бӯсидан ва робитаи ҷинсии доимӣ, таҳрик шудан бо кӯчактарин тамоси баданӣ ё ишораи завҷ, робитаи ҷинсии лаззатбахш, эҳсоси хушбахтӣ ва хушҳолӣ, ниёз ба донистани ҷузъиёти зиндагии завҷ, фикр кардани доимӣ ба завҷ ва пардозиши он ва саранҷом лаззат бурдан аз зиндагӣ.

Ошиқӣ рухдоде аст, ки бояд бо чашмони боз бо он мувоҷеҳ шуд, ба қавли шоир: баҳрест баҳри ишқ, ки ҳечаш канора нест!

Добавить комментарий


Защитный код
Обновить

Клипҳо

Maher Zain -...

Wonderful Islamic...

The Most Beautiful...

Sami Yusuf - I'm...

Sami Yusuf - Make...

Sami Yusuf -...

Sami Yusuf - Hasbi...

Tom Robertson -...

Смотреть все